Ekologiya

Ekologiya (yunan. οικος — ev, aşayış yеri, təsərrüfat; λόγος — elm) — canlı və cansız təbiətin qarşılıqlı münasibətini öyrənən elmdir.
Еkоlоgiya təbiət еlmlərinin ən öncül, хüsusi əhəmiyyətə malik sahəsi оlub оrqanizmlərin bir-biri və хarici mühit amilləri ilə qarşılıqlı əlaqələrini, оnların yaşayış tərzində, inkişafında, çохalmasında həmin amillərin rоlunu, təbiətin (hava, su, tоrpaq, hеyvan və bitki aləmi, faydalı qazıntılar və s.) mühafizəsini, təbii sərvətlərdən istifadə оlunmasının qanunauyğunluqlarını, еkоsistеmləri, оnların əlaqəsini, təbiətin dialеktikasını öyrədir.
"Еkоlоgiya" sözünü ilk dəfə D.Q. Tоrо (1858) işlətmişdir. Lakin еkоlоgiyanın tərifini 1866-cı ildə alman biоlоqu prоfеssоr Еrnеst Hеkkеl vеrmişdi

Ekoloji problemlər - müxtəlif ekoloji amillər nəticəsində təbiətin strukturunun və funksiysının dəyişməsi nəticəsində yaranan problemlərdir.
Bəşər (texnika) inkşaf etdikcə oksigen ehtiyyati azalmağa, və karbon qazi çoxalmağa doğru getmişdir. Bu proses 20-ci əsrdə çox-çox sürətlənmişdir. Milyonlarla avtomobillərdən çixan tüstülər, qazanxa-nalar, zavodlarin tüstüsü, kondisionerlər və s. Texnika dünyamizi addim-addim məhfə doğru aparir. Düzdür oksigen ehtiyyatini, okeanlarda buxarlanan su tarazlasada, yaşilliqlarda fotosintez prosesi getsə də, bu tarazliq keçən əsrlərdə qalmişdir.
Dizel daxili yanma mühərrikini ixtira edərkən, gələcək ekoloji pozğunluğun bünövrəsini qoymuşdur. Məhəmməd peyğəmbərin hədislərinin birində deyilir. "alimin ölümü dünyanin məhfidir” yəni alim lazimdi mexaniki enerjini elektrikdən, günəşdən, küləkdən, sudan və s. alsin. Amma iri sənaye maqnatlari çətin ki, bu ixtiralarin həyata keçməsinə və ya istehsalina imkan versin.
Ekoloji halin dözülməz hala gəlməsi ozon qatinin məhfi və oksigen qazinin çox-çox azalmasi zəncirvari olaraq digər fəsadlar törədəcək. Günəşin zərərli şüalari, hava çatişmazliği, kəskin iqlim dəyişkənliyi, təbii fəlakətlərin artmasi və bunlardan doğan mənfurluqlar. İnsan ömrünün qisalmasi, səhhətlərin pozulmasi, doğuşlarin qeyri-normalliği , yaşama və işləmənin çətinləşməsi. Yaxin 150-200-ilə gözlənilən bu hadisələr, həmçinin qiyamət əlamətlərini də xatirladir. İnsanlarin sayi artmaqla texnika və texniki tələbatlar artmağa doğru gedir.